Trabzon Trabzon°C
  • 08.12.2015
Mustafa Nuri Sungur

Mustafa Nuri Sungur

Yeni Küresel Merkez Trabzon!

Trabzon’un geçmişi çok eski tarihlere kadar dayanır.  İstanbul gibi büyük bir dünya şehriyle tarihsel anlamda kafa kafaya yarışan Trabzon geçmişten aldığı bu güçle günümüzde de marka şehirlerarasındadır. Kentleşme anlamında milat öncesi dönemlerde merkez olan Trabzon halen aynı özelliğini sürdürmektedir. Tarihten gelen bölge merkezi özelliği ve bir liman kenti oluşu Trabzon’a dünyadaki konumu itibari ile her zaman artan bir önem katmaktadır ve gelecekte de ülkeler arası bölge merkezi olma özelliğini her zaman saklı tutmaktadır. Tarihi ticaret güzergâhı olan İpek Yolu Kafkasya ve Orta Asya Türkiye merkezi Trabzon’dur.

Nasıl ki şuan İstanbul’un Dünyadaki eksen kayması ile birlikte önemi daha da arttıysa aynı eksen kayması her geçen gün Trabzon’un da önemini arttırıyor. Uluslar arası şirketler Ortadoğu operasyon merkezlerini nasıl bir bir İstanbul’a taşıdıysa ve taşımaya devam ediyorsa Avrasya bölgesinin artan önemi ile birlikte bu bölgeye hitap edecek olan veya ticaretini bu bölgeye genişletmeyi planlayan uluslar arası şirketler hiç şüphesiz Avrasya operasyon ve yönetim merkezlerini Trabzon’da kuracaklardır.

Trabzon Küresel Merkez Olmaya Hazır mı?

Trabzon’un küresel merkez olması için coğrafi konumu yeterlidir, tarihi geçmişi ve kültürel altyapısı da buna hazırdır. Trabzon-Batum arası mesafe 207 km’dir. Trabzon-Tiflis arası 572 km’dir. Trabzon-Nahcivan 747 km’dir. Trabzon-Bakü arası 1134 km’dir. Trabzon-Tebriz arası 880 km’dir. Trabzon-Erivan (Gümrük Kapımız kapalı olduğu için Gürcistan üzerinden) 807 km’dir. Trabzon-Tahran arası 1477 km’dir. Trabzon-Aşkabat 2208 km’dir. Trabzon-Kabil 3412 km’dir. Karayolu Trabzon-Moskova 2350 km, Trabzon limanından feribot ile Moskova’ya ulaşmak ise 9 saatte mümkündür. Yani genel olarak değerlendirdiğimiz zaman Trabzon bu bölgenin İstanbul’udur. Bu anlamda zaten Trabzon küresel bir merkezdir.

 

Fiziki ve idari olarak yetersiz

Fakat fiziki ve idari anlamda Trabzon buna hazır değildir. Trabzon Limanı şuan tam kapasite kullanılmıyor ama Trabzon’un gelecekteki küresel bir merkez özelliği arttıkça bu liman yetersiz kalacaktır. Küresel bir liman için Trabzon Limanı çok küçük ve büyütülmesi de zordur. Trabzon’a yapılması planlanan yatırım adası liman ile iç içe olmalıdır. Trabzon limanının büyütülemeyecek olduğunu düşünüyorum. Dolayısıyla yatırım adası da yapılarak bir maliyetin altına girilecekse eğer bu girişim 100’lerce yıllık bir geleceğe dönük olarak yapılmalıdır. Yani yatırım adasının yapılacak olduğu yere büyük bir liman yapılmalıdır. Bu liman her türlü teknolojik ve alt yapı imkânlarına sahip olmalıdır. Deyim yerindeyse akıllı liman yapılmalıdır. Yükleme, boşaltma ve aktarma en hızlı ve en kolay şekilde halledilebilecek imkânlarda olmalı raylı sistem işleri kolaylaştırmalıdır. Ek olarak lojistik köy de bu limana bitişik olmalı depolama ve dağıtım özelliği arttırılmalıdır. Böylelikle bu liman Kafkasya’ya, Orta Asya’ya ve Türkiye’nin iç kesimlerine hitap edebilmelidir.

Sanayi tek merkeze toplanmalı

Trabzon’daki bütün organize sanayi siteleri tek bir merkeze toplanmalı gerekli alt yapı ve teknolojik donanım sağlanmalıdır. Trabzon’da bazı ilçelere organize sanayi siteleri yapmak aslında Trabzon’a zarar vermektir. Organize sanayi bölgelerinin cazibesini arttıran özelliklerin başında teşviklerden sonra konum gelmektedir. Yani Sanayi bölgesi ana yola, limana ve havalimanına ne kadar yakınsa o kadar daha önemi artar. Hal böyleyken Trabzon’daki siyasetçi ve idarecilerin her ilçeye bir organize sanayi bölgesi yapma gayretine bir anlam veremiyorum. Her organize sanayi bölgesinin kurulması için milyonlarca lira para harcanıyor. Teşvikler veriliyor, yerler tahsis ediliyor… Her zaman gücü sanayi bölgesi olma özelliği daha fazla olan tek merkezde toplamak maliyeti oldukça düşürecektir. Zaten hazırda böyle bir organize sanayi yerleşkesi vardır. Bu devlet için de üretici için de alıcı için de faydalı bir organizasyondur. Devlet altyapıyı uyguna ayarlayacak, hizmet verirken daha verimli olacak, parçalı iş maliyetinden (İdare ve yönetim maliyeti) kurtulacak. Üretici veya alıcılar da enerjiyi uyguna maledecek, hizmetlerden daha uyguna yararlanacak, vs. vs. Zaten ticarette de en önemli unsur az maliyettir. Üretirken maliyet düşük olursa satarken hem karlı olursun hem de rekabet gücün olur.

Bölgesel liman

Askeri donanma gemilerinin de bakım ve ikmal ihtiyaçlarının karşılanabileceği askeri bir liman oluşturulmalı. Trabzon deniz komutanlığı büyütülerek Trabzon donanma komutanlığı seviyesine yükseltilmelidir.

Bölgesel havaalanı yapılmalı

İstanbul’a yapılmaya devam edilen 3. Havaalanının küçüğü Trabzon’a yapılmalıdır. Zaten hali hazırda Trabzon’un bir havaalanına ihtiyacı vardır. Afganistan’dan çekilen NATO kuvvetlerinin Trabzon havaalanı üzerinden personel sevkiyatı ve geri çekilme yaptıkları göz önünde bulundurulursa şu durum açığa çıkıyor; Trabzon hava limanı anlamında da bölgesel merkezdir ve mevcut havalimanı yetersizdir.

Trabzon’a demiryolu gelse karayolu taşımacılığı düşer mi?

Demiryolunun Trabzon’a gelmesi kısa süreli şaşkınlık yaratsa da nakliye sektörünü öyle düşünüldüğü gibi etkilemeyecektir hatta çok az etkileyecektir. İstanbul’u düşünelim demiryolu var, havayolu var, deniz yolu var fakat nakliye sektörü her geçen gün daha da önem kazanıyor. Çünkü bir tüccar hiçbir zaman treni iş yerinin önüne yanaştırıp mal indiremez veya yükleyemez. Trenle taşınan konteynırlar yine tır ile ilgili adrese taşınmak zorundadır. Diğer bir durum ise kargo ve acil yükleri demir yolu ile istenilen zamanda istenilen yere ulaştırmak imkânsızdır. Kısacası Demiryolunun gelmesi karayolu nakliyeciliğinin önemini arttırırken işini kolaylaştırıp daha kısa mesafelerdeki iş gücünü arttırır ve az maliyetle daha karlı bir iş imkânı sağlar.

 

Trabzon Deniz hava ve karayolları anlamında yakın mesafede Gürcistan’ın, Ermenistan’ın, İran’ın, Azerbaycan’ın limanıdır. Coğrafyaya daha büyük pencereden bakacak olursan Trabzon Avrasya’nın limanıdır. Gerekli çalışmalar yapılmalıdır.

 

Tarihi ve kültürel birikimler Trabzon’u zaten cazibe merkezi haline getirmiştir. Yeni büyük Liman, yeni büyük Havalimanı, Lojistik Köy gibi yatırımlar beraberinde zaten gelişmekte olan sağlık sektörünü Trabzon’da daha da geliştirecektik. Bölgesel ticaret yolları, daha çok ülke ile bağlantılı olan Uluslararası havaalanı ve demir yolu gibi ulaşım imkanlarının da gelişmesi herkesi akın akın Trabzon’a yönlendirecektir.

Sonuç olarak Trabzon; Doğalgaz ve petrol üzerinden enerji dağıtım merkezi olabilir, Bölge ülkelerinin liman merkezi olabilir, Bölge ülkelerinin sağlık merkezi olabilir.  Trabzon kendine hedef olarak bunları koymalıdır. Yapılan yatırımlar geleceği hesap ederek yapılmalıdır. 30-40 sene sonra yıkacağımız havalimanını yapmanın bir anlamı yoktur. 50 sene sonra yetersiz olacak bir liman bizi daha çok masrafa sokacaktır. Dar bölgede oluşturulan genişleme imkânı olmayan ulaşım kanallarına uzak olan bir sanayi bölgesi ilerde tıkanıklıklara yol açacaktır. Bir yatırım yapılırken her türlü plan, proje, alt yapı ve fizibilite raporları çıkartanlar bunlara ek olarak yetersiz hale gelme ihtimalini ve yıkılabilecek olduğunu da hesaba katmalıdırlar. Çünkü yıkmanın maliyeti çöpe atılan paradır. Trabzon Büyükşehir olduysa ‘Büyük Şehir’ olmalıdır.


MAKALEYE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz veya kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Genç Duyu Medya